Stroomhonger van AI: waarom datacenters naar kernenergie grijpen

Energie · AI · Datacenters Stroomhonger van AI: waarom datacenters naar kernenergie grijpen Kunstmatige intelligentie draait op elektriciteit, en heel veel ervan. Om die honger te stillen sluiten de grootste techbedrijven langjarige deals met kerncentrales, van een herstart van Three Mile Island tot kleine modulaire reactoren. Afbeelding: Trougnouf via Wikimedia Commons, CC BY 4.0 Elke chatbot-vraag, elke gegenereerde afbeelding en elke AI-agent die op de achtergrond taken uitvoert, kost stroom. In de rekencentra waar die modellen draaien, tellen die kleine hapjes energie op tot een verbruik dat inmiddels de energieplanning van hele landen beïnvloedt. En terwijl de vraag naar rekenkracht in 2026 blijft stijgen, is de grote vraag niet langer of er genoeg stroom is, maar waar die vandaan moet komen. Het antwoord van Silicon Valley is opvallend traditioneel: kernenergie. In minder dan twee jaar tijd is de sector van sceptisch naar enthousiast gegaan, met megadeals die reactoren nieuw leven inblazen en miljarden richting een technologie sturen die lang op een dood spoor leek te staan. Hoeveel stroom kost AI eigenlijk? Datacenters gebruikten in 2024 wereldwijd ongeveer 415 terawattuur aan elektriciteit, grofweg 1,5 procent van al het stroomverbruik op aarde. Dat lijkt bescheiden, maar de groeicurve is dat niet. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat de vraag richting 2030 meer dan verdubbelt, naar zo'n 945 terawattuur. Dat is ongeveer het huidige jaarverbruik van heel Japan, alleen voor rekencentra. ~1,5%Aandeel van datacenters in het wereldwijde stroomverbruik in 2024 ~945 TWhVerwachte vraag van datacenters in 2030, volgens het IEA ×2Meer dan een verdubbeling van het verbruik in zes jaar tijd De motor achter die groei is AI. Een klassieke zoekopdracht kost een fractie van een wattuur; een complexe redeneervraag aan een groot taalmodel al een veelvoud daarvan, en het trainen van zo'n model verbruikt evenveel als duizenden huishoudens in een jaar. Bovendien draaien deze systemen dag en nacht: rekenclusters staan het liefst nooit stil. Verwacht stroomverbruik van datacenters In terawattuur per jaar, wereldwijd (bron: IEA, 2025) 415 2024 ~945 2030 Waarom juist kernenergie? Datacenters hebben een lastige energiebehoefte: enorm veel vermogen, constant, en het liefst zonder CO2. Zon en wind zijn goedkoop, maar leveren niet altijd. Een AI-cluster dat om drie uur 's nachts een trainingsronde draait, heeft weinig aan een windstille nacht zonder zon. Kernenergie past juist perfect: een reactor levert stabiel vermogen, 24 uur per dag, vrijwel zonder uitstoot. Daar komt bij dat de techreuzen zichzelf ambitieuze klimaatdoelen hebben opgelegd. Extra rekenkracht dreigt die beloften onderuit te halen, en groen inkopen op papier is niet langer genoeg. Kernenergie biedt een manier om de groei door te zetten zonder de duurzaamheidscijfers te laten ontsporen. De deals op een rij De ommekeer begon eind 2024 en is sindsdien alleen maar sneller gegaan. Een greep uit de belangrijkste afspraken die de sector hebben omgevormd: Microsoft en Constellation tekenden een stroomcontract van twintig jaar dat een stilgelegde reactor op Three Mile Island, de plek van het beruchte ongeluk uit 1979, weer opstart. De inmiddels omgedoopte Crane Clean Energy Center moet zo'n 835 megawatt gaan leveren, gepland rond 2027 tot 2028. Amazon kocht een datacentercampus pal naast de Susquehanna-kerncentrale en investeert daarnaast in kleine modulaire reactoren (SMR's) van het bedrijf X-energy. Google sloot een overeenkomst met Kairos Power voor een reeks SMR's, met een eerste reactor rond 2030 en meerdere gigawatten aan capaciteit in de jaren daarna. Meta ging op zoek naar maximaal enkele gigawatt aan nieuwe kernenergie en riep ontwikkelaars op met voorstellen te komen. De grote belofte zit in de kleine modulaire reactor: kleiner, in de fabriek te bouwen en op maat neer te zetten naast een datacenter. In theorie. In de praktijk moet vrijwel elke SMR zich nog op grote schaal bewijzen. De haken en ogen Al dat enthousiasme neemt de nuchtere problemen niet weg. Kleine modulaire reactoren zijn veelbelovend, maar er draaien er nog nauwelijks commercieel. Vergunningen, veiligheidskeuringen en bouw kosten jaren, en de eerste projecten hebben een geschiedenis van vertragingen en oplopende kosten. De rekenkracht is er nu; de reactoren komen op zijn vroegst tegen het eind van dit decennium. Er is ook een fundamentelere kritiek. Als een techbedrijf de volledige productie van een bestaande kerncentrale opkoopt, verdwijnt die schone stroom uit het net, en moet het net elders worden aangevuld, vaak met gas. Dan verplaatst AI zijn CO2-voetafdruk eerder dan dat het die wegneemt. Om die reden groeit tegelijk de bouw van gascentrales rond datacenterparken, een minder fraaie keerzijde van de AI-boom. Goed om te weten: een reactor herstarten of een SMR neerzetten lost het probleem van vandaag niet op. De vraag naar rekenkracht groeit sneller dan er nieuw vermogen bij kan komen, waardoor efficiëntere chips en slimmere koeling voorlopig minstens zo belangrijk blijven als de energiebron zelf. En Nederland? Ook hier speelt hetzelfde spanningsveld, alleen op kleinere schaal. Nederland is een populaire vestigingsplek voor datacenters, maar het elektriciteitsnet zit op steeds meer plekken vol. Die netcongestie zorgt ervoor dat nieuwe grootverbruikers soms jaren moeten wachten op een aansluiting, en dat maakt de discussie over nieuwe, stabiele stroombronnen ook hier urgent. Het kabinet houdt vast aan de bouw van nieuwe kerncentrales bij Borssele, bedoeld om vanaf halverwege de jaren dertig extra vermogen te leveren. Of dat op tijd komt voor de groeiende energievraag van AI is de vraag, maar het laat zien dat de Nederlandse en de mondiale discussie dezelfde kern raken: wie AI wil, moet eerst de stroom regelen. De stille winnaar van de AI-revolutie is dus misschien wel de kernenergiesector, die na decennia van krimp opeens weer wordt gezien als onmisbaar. Of die comeback de torenhoge verwachtingen kan waarmaken, hangt af van iets ouderwets: beton, vergunningen en de tijd die het kost om een reactor te bouwen. Bronnen IEA, “Energy and AI” (2025) Constellation Energy, nieuwsberichten over de Crane Clean Energy Center (Three Mile Island Unit 1) Amazon, over de investering in kleine modulaire reactoren Google, overeenkomst met Kairos Power Rijksoverheid, dossier kernenergie (nieuwbouw Borssele)

Stroomhonger van AI: waarom datacenters naar kernenergie grijpen

Reacties 0

Meer tech artikelen

AI bouwt AI: Claude leidt nu een kwart van het onderzoek bij Anthropic

Switch 2 haalt de achterstand in: VRR komt eindelijk naar de tv

Apple vouwt open: de iPhone Duo en een lineup zonder instapmodel