China bouwt zijn eigen chipmachines: de eerste DUV-systemen rollen van de band

Chips · Hardware · Geopolitiek China bouwt zijn eigen chipmachines: de eerste DUV-systemen rollen van de band Jarenlang gold het als vrijwel onmogelijk. Maar volgens berichtgeving van 27 juli 2026 maakt China nu daadwerkelijk zijn eigen immersie-DUV-lithografiemachines, de technologie waarmee ASML groot werd. De beurskoers van het Nederlandse bedrijf kreeg meteen een tik. Afbeelding: Lhzss8 via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 Er is in de chipwereld maar een handvol machines dat er echt toe doet, en de belangrijkste daarvan komen uit Veldhoven. Lithografiemachines van ASML tekenen de nanometerkleine patronen op siliciumwafers waaruit processors en geheugenchips ontstaan. Juist die machines mag China al jaren niet of nauwelijks kopen door Amerikaanse en Nederlandse exportrestricties. Vandaag kwam het nieuws dat Beijing die blokkade van binnenuit begint te slopen. Techsite The Information meldde op 27 juli 2026 dat een door de Chinese staat gesteunde fabrikant is begonnen met de productie van eigen immersie-DUV-lithografiemachines. Reuters en andere media namen het bericht direct over. Volgens de berichtgeving is de groep rond het Shanghaise Yuliangsheng verantwoordelijk, een bedrijf dat in verband wordt gebracht met chiptoolmaker SiCarrier en met Huawei. De eerste systemen zouden nog dit jaar worden geleverd aan de grootste chipmakers van het land: SMIC, Hua Hong Semiconductor en geheugenfabrikant ChangXin Memory Technologies. Waarom DUV zo moeilijk is DUV staat voor deep ultraviolet: licht met een golflengte van 193 nanometer waarmee chippatronen op wafers worden belicht. Bij de immersievariant zit er een laagje ultrazuiver water tussen de lens en de wafer, waardoor er nog fijnere details mogelijk zijn. Het klinkt als een detail, maar de techniek vergt extreme precisie: de machine positioneert wafers met een nauwkeurigheid van enkele nanometers, terwijl alles beweegt op snelheden die je eerder in een raceauto verwacht. ASML deed er tientallen jaren over om dit te perfectioneren, samen met honderden gespecialiseerde toeleveranciers zoals lenzenmaker Zeiss. Dat China nu een werkende eigen versie in productie heeft, betekent niet dat het die hele keten heeft gekopieerd, maar wel dat het land een volwaardige machine kan bouwen zonder westerse leverancier. Precies dat was het doel van de exportrestricties om te voorkomen. ~5machines die de Chinese fabrikant dit jaar naar verwachting bouwt, oplopend naar zo'n 20 in 2027 131immersie-DUV-systemen die ASML vorig jaar verscheepte; het verschil in schaal blijft enorm -7%koersval van het aandeel ASML na het nieuws, de slechtste beursdag sinds begin juni Wat de machines kunnen, en wat nog niet De Chinese systemen zijn volgens de berichtgeving ontworpen voor chipprocessen in de klasse van 28 nanometer. Dat is geen voorhoedetechnologie, maar wel het werkpaard van de industrie: auto-elektronica, netwerkapparatuur en tal van consumentenproducten draaien op dit soort chips. Belangrijker is wat erachter ligt. Met multi-patterning, waarbij een chiplaag in meerdere belichtingsstappen wordt opgebouwd, kan immersie-DUV in theorie worden opgerekt naar 7 nanometer of zelfs fijner. SMIC deed dat eerder al met ASML-machines voor de processors van Huawei. Tegelijk is de nuchtere kanttekening groot. De Chinese machines lopen volgens de bronnen achter op ASML in prestaties, betrouwbaarheid en productiesnelheid, en hebben verder testwerk nodig voordat ze klaar zijn voor echte massaproductie. Een handjevol machines per jaar tegenover de honderden systemen die ASML levert: dat verschil overbrug je niet met een doorbraak, maar met een decennium. Waarom dit telt: exportrestricties waren bedoeld om de Chinese chipsector jaren te vertragen. Dat is deels gelukt, maar ze werkten ook als startschot voor een enorm gesubsidieerd inhaalprogramma. Elke machine die China zelf kan bouwen, is een machine die het niet meer hoeft te importeren, en een klant die ASML op termijn kwijtraakt. De schok in Veldhoven Beleggers begrepen de boodschap meteen. Het aandeel ASML verloor na het nieuws ruim zeven procent, de grootste dagkoersval in bijna twee maanden. Niet omdat er morgen omzet verdampt: China mag de modernste immersiesystemen toch al niet kopen, en de verkoop van oudere DUV-machines aan Chinese klanten staat door de restricties al onder druk. De schrik zit in het langetermijnbeeld. China was jarenlang goed voor een fors deel van de ASML-omzet, en elke stap richting zelfvoorziening knabbelt aan die markt. De vraag was nooit of China eigen lithografiemachines zou kunnen bouwen, maar wanneer, en tegen welke prijs. Het antwoord blijkt: eerder dan velen dachten, en met onbeperkt staatsgeld. Strekking van de analyses die na het nieuws van 27 juli 2026 verschenen Schaalverschil: ASML tegenover de Chinese nieuwkomer Geschatte jaarproductie van immersie-DUV-systemen, ter illustratie. ASML (vorig jaar) 131 China (2026, schatting) ~5 EUV blijft de echte horde Hoe indrukwekkend deze stap ook is, de allernieuwste chips vragen om EUV: extreem ultraviolet licht met een golflengte van 13,5 nanometer, opgewekt door tinddruppels met een laser te verpulveren. Die machines bouwt wereldwijd alleen ASML, en China komt er via de exportregels helemaal niet aan. Volgens de berichtgeving zit een Chinese EUV-machine nog in het prototypestadium en is die naar verwachting nog jaren verwijderd van commercieel gebruik. Voorlopig loopt de route naar geavanceerde Chinese chips dus via brute kracht: DUV plus multi-patterning, met lagere opbrengsten en hogere kosten per chip. Voor een land dat zelfvoorziening tot nationale prioriteit heeft verklaard, is dat een prijs die het bereid is te betalen. Intussen overweegt Washington volgens de berichten juist strengere regels, ook voor het onderhoud van al geleverde machines in China. De schroef gaat verder aan, en dat maakt elke binnenlandse machine voor Beijing waardevoller. Wat betekent dit voor Nederland? Voor ASML is er geen acute dreiging: de technologische voorsprong blijft groot en de rest van de wereld kan niet om Veldhoven heen. Maar het nieuws markeert wel een omslag. De aanname dat lithografie een onneembare vesting is, staat voor het eerst serieus ter discussie. Als China de komende jaren van vijf naar twintig naar honderd machines groeit en de kinderziektes eruit slijpt, ontstaat er een parallelle chipwereld waarin westerse export simpelweg niet meer nodig is. De les van vandaag is er een die de techsector vaker heeft geleerd: een technologie afschermen werkt tijdelijk, een gemotiveerde concurrent met diepe zakken vindt uiteindelijk zijn eigen weg. De vraag voor de komende jaren is niet meer of China eigen chipmachines heeft, maar hoe snel ze goed genoeg worden. Het antwoord bepaalt mede de toekomst van het waardevolste techbedrijf van Europa. Bronnen Reuters (27 juli 2026): China begins making homegrown DUV chipmaking tools, The Information reports Yahoo Finance / Reuters (27 juli 2026): China begins making homegrown DUV chipmaking tools Tom's Hardware: China's largest chipmaker testing first homegrown immersion DUV litho tool Tech Startups (27 juli 2026): China begins mass production of homegrown DUV lithography machines

China bouwt zijn eigen chipmachines: de eerste DUV-systemen rollen van de band

Reacties 0

Meer tech artikelen

Het einde van het wachtwoord: hoe passkeys de inlog overnemen

Anthropic op stoom: de rustige uitdager van OpenAI wint terrein

Kernfusie verlaat het lab: de race naar de eerste fusiestroom