De race om AI is een geldrace: SoftBank en de miljarden achter OpenAI

AI · Financiering · OpenAI De race om AI is een geldrace: SoftBank en de miljarden achter OpenAI Terwijl de aandacht naar nieuwe modellen gaat, wordt de echte strijd gevoerd met kapitaal. SoftBank stak in ruim een jaar tijd tientallen miljarden in OpenAI en maakt alweer een volgend pakket van 30 miljard dollar in tranches over. Afbeelding: European Communities, 2025 / EC - Audiovisual Service via Wikimedia Commons, CC BY 4.0 De afgelopen jaren ging het bij kunstmatige intelligentie vooral over slimheid: welk model haalt de hoogste scores, wie brengt de volgende chatbot uit, welke functie verrast het meest. Medio 2026 is dat verhaal definitief gekanteld. De demo's zijn niet meer waar het spannend wordt. De vraag is wie de rekenkracht, de stroom en, bovenal, het geld kan vastleggen om al die AI-ambities waar te maken. En in die geldrace draait vrijwel alles om één investeerder: SoftBank. Het Japanse investeringsconglomeraat van Masayoshi Son maakte er het afgelopen jaar zijn levenswerk van om OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, te financieren. Eind december 2025 rondde het zijn eerste toezegging van 40 miljard dollar af, en sinds dit voorjaar wordt alweer een tweede pakket van 30 miljard in tranches overgemaakt. Dat tempo laat zien hoe de AI-sector in een nieuwe fase is beland, waarin schaal, kapitaal en infrastructuur net zo bepalend zijn geworden als de kwaliteit van de code. Van modellen naar megadeals Begin 2025 leidde SoftBank een financieringsronde van tot 40 miljard dollar in OpenAI, bij een waardering van rond de 300 miljard dollar. Dat was op dat moment een van de grootste privaat opgehaalde bedragen ooit. De ronde was bewust opgeknipt: een eerste schijf van ongeveer 10 miljard dollar, en een veel grotere vervolgtranche die pas los zou komen als OpenAI zijn ongebruikelijke bedrijfsstructuur op tijd zou hervormen. 40 mlddollar in de door SoftBank geleide ronde van 2025 852 mlddollar waardering van OpenAI na de megaronde van maart 2026 500 mlddollar voor het Stargate-datacenterplan Die voorwaarde was geen detail. OpenAI begon ooit als non-profit en had daarna een ongewone constructie met een winstplafond. Voor investeerders die tientallen miljarden op tafel leggen, is zo'n structuur lastig. De grote vervolgtranche hing daarom af van de vraag of OpenAI zich op tijd zou omvormen tot een gewonere onderneming. De sprint die SoftBank won Eind oktober 2025 rondde OpenAI die herstructurering af. De non-profit blijft aan het roer via de OpenAI Foundation, maar het commerciële deel werd een public benefit corporation, een winstgerichte onderneming met een maatschappelijke opdracht in de statuten. Microsoft kreeg daarin een belang van ongeveer 27 procent. Daarmee was de belangrijkste voorwaarde vervuld en ging de deur open voor de rest van SoftBanks toezegging. Daarna moest SoftBank sprinten om de resterende 22,5 miljard dollar nog vóór de jaarwisseling over te maken. Dat lukte: op 26 december 2025 werd de laatste schijf gestort, waarmee de volledige toezegging uit maart 2025 binnen negen maanden was voldaan (een deel van de ronde werd door mede-investeerders ingevuld). Om het bedrag bijeen te brengen verkocht het conglomeraat onder meer delen van zijn beursgenoteerde belangen. Sindsdien bezit SoftBank ongeveer 11 procent van OpenAI en is het, naast Microsoft, de belangrijkste geldschieter van het bedrijf. Wat is een public benefit corporation? Het is een winstgerichte onderneming die in haar oprichtingsakte een breder maatschappelijk doel vastlegt naast winst voor aandeelhouders. Voor OpenAI was die omvorming de sleutel: zonder een investeerbare structuur bleef de grootste tranche van SoftBank buiten bereik. En meteen wéér 30 miljard erbij Lang uitrusten was er niet bij. Eind februari 2026 zegde SoftBank een vervolginvestering van nog eens 30 miljard dollar toe, als co-lead van een nieuwe financieringsronde die OpenAI op 31 maart 2026 afrondde: 122 miljard dollar opgehaald bij een waardering van 852 miljard dollar, de grootste private financieringsronde ooit. Naast SoftBank stapten onder meer Andreessen Horowitz en D.E. Shaw in. SoftBank betaalt zijn deel in drie schijven van 10 miljard dollar: de eerste op 1 april, de tweede op 1 juli 2026, deels gefinancierd met een overbruggingskrediet van eveneens 10 miljard. De derde staat gepland voor 1 oktober en kan naar voren worden gehaald als OpenAI eerder naar de beurs gaat. Dat die beursgang serieus op tafel ligt, blijkt ook uit een opvallend bericht van deze maand: OpenAI voert verkennende gesprekken over een belang van 5 procent voor de Amerikaanse overheid, bij de huidige waardering ruim 42 miljard dollar waard. Stargate en de honger naar rekenkracht Waar gaat al dat geld naartoe? Voor een groot deel naar datacenters. In januari 2025 werd op het Witte Huis het project Stargate gepresenteerd: een plan om tot 500 miljard dollar te investeren in AI-infrastructuur in de Verenigde Staten, met OpenAI, Oracle, SoftBank en het investeringsvehikel MGX als drijvende krachten. Het gaat daarbij om nieuwe datacenters met een geplande capaciteit die kan oplopen tot zo'n 10 gigawatt, vergelijkbaar met het vermogen van meerdere grote energiecentrales. Anderhalf jaar later is Stargate geen plan meer, maar beton en staal. Het vlaggenschip in Abilene, Texas draait volledig, goed voor 1,2 gigawatt aan capaciteit. Met vijf extra locaties en een uitbreiding van 4,5 gigawatt via Oracle (een contract van ruim 300 miljard dollar over vijf jaar) staat de teller medio 2026 op bijna 7 gigawatt aan geplande capaciteit en ruim 400 miljard dollar aan toezeggingen. SoftBanks energietak bouwt in Milam County, Texas aan een tweede campus van 1,2 gigawatt die dit jaar in gebruik gaat. Daarmee ligt het project voor op schema richting de volle 10 gigawatt. Dat legt de kern van de nieuwe fase bloot. Betere modellen trainen en draaien vraagt om steeds meer chips, en die chips vragen om steeds meer stroom en gebouwen om ze in te zetten. De concurrentie verschuift daarmee van wie het slimste model heeft naar wie de langste adem en de diepste zakken heeft. De grootste kapitaalinzetten in de AI-race Aangekondigde toezeggingen en projecten per juli 2026, in miljard dollar (indicatief). SoftBank totaal: de ronde van 2025 plus de vervolginvestering van 2026. Stargate 500 Ronde mrt 2026 122 Nvidia in OpenAI 100 SoftBank totaal 70 Het risico: draait het geld in een kringetje? Er is een kanttekening die steeds vaker klinkt. Een flink deel van het kapitaal in de AI-wereld beweegt tussen dezelfde spelers. Chipmaker Nvidia kondigde bijvoorbeeld aan tot 100 miljard dollar in OpenAI te willen steken, terwijl OpenAI op grote schaal Nvidia-systemen inkoopt. Cloudpartijen investeren in AI-labs die vervolgens rekenkracht bij diezelfde partijen huren. Geld dat aan de ene kant binnenkomt, gaat aan de andere kant weer naar leveranciers die er zelf belang bij hebben. Zulke circulaire financiering is niet per definitie fout: het is een manier om een jonge, kapitaalintensieve industrie snel op te bouwen. Maar het maakt de cijfers ook lastiger te lezen. Als de vraag naar AI tegenvalt, zitten meerdere reuzen tegelijk in dezelfde afhankelijkheid. Voor SoftBank, dat belangen verkoopt en leningen afsluit om zijn tranches te kunnen betalen, is dat geen theoretisch risico maar een concrete weddenschap op de toekomst. De AI-race is niet langer alleen een strijd om het slimste model. Het is een strijd om wie het langst kan blijven investeren voordat het geld zich terugverdient. Wat betekent dit voor de rest? Voor gebruikers verandert er op korte termijn weinig zichtbaars: ChatGPT en soortgelijke diensten blijven gewoon draaien, en nieuwe functies volgen elkaar in hoog tempo op. Maar onder de motorkap bepaalt deze kapitaalstroom wel wie er straks nog meedoet. Kleinere partijen kunnen moeilijk concurreren met deals van tientallen miljarden, tenzij ze een duidelijke niche kiezen of kunnen leunen op efficiëntere, open modellen. Tegelijk groeit de vervlechting tussen techbedrijven, investeerders en zelfs overheden. Een project als Stargate wordt niet toevallig op het Witte Huis gepresenteerd: AI-infrastructuur is een geopolitiek onderwerp geworden, met stroom, chips en datacenters als inzet. Dat Washington nu zelfs over een eigen belang in OpenAI praat, en dat naast OpenAI ook concurrent Anthropic volgens Amerikaanse media op een beursgang afkoerst, is in die zin veelzeggend. De meest bepalende beslissingen in AI worden op dit moment niet in een onderzoekslab genomen, maar in de bestuurskamer, waar wordt afgewogen hoeveel risico een bedrijf aankan om aan tafel te blijven. Of die weddenschap opgaat, weten we pas over enkele jaren. Wat nu al duidelijk is: de fase van goedkope experimenten is voorbij. AI is groot, duur en kapitaalintensief geworden, en de bedrijven die het geld kunnen aanleveren, bepalen mee hoe de technologie zich de komende jaren ontwikkelt. Bronnen CNBC, "SoftBank has fully funded $40 billion investment in OpenAI" (30 december 2025): cnbc.com SoftBank Group, persbericht "Execution of Follow-on Investment (Second Tranche) in OpenAI" (1 juli 2026): group.softbank OpenAI, "OpenAI raises $122 billion to accelerate the next phase of AI" (31 maart 2026): openai.com CNBC, "OpenAI closes funding round at an $852 billion valuation" (31 maart 2026): cnbc.com OpenAI, "Stargate advances with 4.5 GW partnership with Oracle": openai.com

De race om AI is een geldrace: SoftBank en de miljarden achter OpenAI

Reacties 0

Meer tech artikelen

Het einde van het wachtwoord: hoe passkeys de inlog overnemen

Anthropic op stoom: de rustige uitdager van OpenAI wint terrein

Kernfusie verlaat het lab: de race naar de eerste fusiestroom