Zoveel satellieten hangen er nu boven je hoofd (en zo spot je ze)

Ruimte · Satellieten · Starlink Er hangt een zwerm satellieten boven je hoofd In een paar jaar tijd is de ruimte rond de aarde voller geworden dan in de hele geschiedenis daarvoor. Zoveel satellieten draaien er nu rond, zo spot je ze zelf, en dit betekent het voor de nachthemel. Kijk op een heldere avond een tijdje omhoog en de kans is groot dat je een lichtpuntje strak in een rechte lijn ziet overtrekken. Geen vliegtuig, geen vallende ster, maar een satelliet. En het worden er snel meer. Sinds SpaceX in 2019 begon met Starlink is het aantal actieve satellieten in een baan om de aarde explosief gestegen. Waar er decennialang een paar duizend rondcirkelden, zijn het er nu meer dan het tienvoudige, en dat aantal groeit letterlijk elke week. 7.500+actieve Starlink-satellieten (indicatief, groeit wekelijks) ~550 kmhoogte van de meeste, in een lage baan ~27.000 km/usnelheid: eens per ~90 minuten rond de aarde Zie de zwerm groeien Sleep door de tijd en zie hoe de constellatie zich in een paar jaar heeft opgebouwd, van de allereerste lancering tot wat er nu boven je hangt en wat er nog gepland staat. Elk stipje is een satelliet in een lage baan om de aarde. De satellietzwerm door de jaren Live-simulatie van baanvlakken. De stand is illustratief, niet de echte posities. NU BOVEN JE HOOFD 7.500 satellieten in een baan 2019202020222024nugeplandmax Hoeveel hangen er nu echt boven je? Van alle actieve satellieten in een baan om de aarde is inmiddels de ruime meerderheid van SpaceX. Starlink alleen is goed voor meer dan 7.000 werkende exemplaren, en dat is meer dan alle andere satellieten van alle andere partijen bij elkaar. Ze vliegen in een lage baan (grofweg 550 kilometer hoog), veel lager dan de klassieke communicatiesatellieten op 36.000 kilometer. Juist die lage baan zorgt voor een snelle internetverbinding met weinig vertraging, maar betekent ook dat er heel veel satellieten nodig zijn om de hele aarde te dekken. Op elk moment vliegen er zo enkele honderden satellieten boven Nederland, waarvan je er op een donkere plek een handvol met het blote oog kunt zien. Zo spot je een Starlink-trein Vlak na een lancering vliegen tientallen nieuwe Starlinks nog dicht op elkaar in een strak lint: het beroemde Starlink-treintje, een rij lichtpuntjes achter elkaar die langzaam uit elkaar drijft in de weken erna. Een indrukwekkend gezicht, en makkelijker te spotten dan je denkt. Wanneer: in het donker, maar wanneer de satellieten hoog genoeg zitten om nog door de zon beschenen te worden. Dat is grofweg 30 tot 90 minuten na zonsondergang of voor zonsopkomst. Waar kijken: een app als findstarlink.com, Heavens-Above of de officiele Starlink-app vertelt je precies op welk tijdstip en vanuit welke richting een trein over jouw locatie komt. Hoe herken je het: een reeks stipjes die netjes achter elkaar in dezelfde rechte lijn schuift, met constante snelheid. Een vliegtuig knippert en heeft gekleurde lichten; een satelliet doet dat niet en verdwijnt vaak plots als hij in de schaduw van de aarde vliegt. Tip: hoe verser de lancering, hoe strakker de trein. Een paar dagen oud is het schouwspel op zijn mooist; na een paar weken zijn de satellieten verspreid en zie je losse puntjes. De keerzijde: een vollere nachthemel Al die satellieten zijn niet onomstreden. Sterrenkundigen zien de lichtsporen van Starlinks steeds vaker dwars door hun opnames lopen, wat waarnemingen kan bederven. Ook radiotelescopen ondervinden storing. Naarmate er meer constellaties bij komen, wordt de zorg groter dat de van oudsher donkere nachthemel structureel drukker en lichter wordt. SpaceX heeft daarop een aantal maatregelen genomen: donkere coatings, zonneschermpjes (de zogeheten VisorSat) en later speciale spiegelende folie om de satellieten minder fel te maken. Het doel is ze onder een bepaalde helderheid te houden zodat ze met het blote oog nauwelijks opvallen. Volledig oplossen doet dat het probleem niet, en met tienduizenden satellieten in het vooruitzicht blijft het een heet hangijzer. Wie doen er nog meer mee? SpaceX is de grootste, maar zeker niet de enige. Meerdere partijen bouwen aan hun eigen megaconstellatie, waardoor het de komende jaren alleen maar drukker wordt daarboven. ConstellatieEigenaarIn baan (indicatief)Gepland StarlinkSpaceX (VS)7.500+12.000, aangevraagd tot 42.000 Qianfan (G60)Chinahonderden~14.000 GuowangChinatientallen~13.000 Project KuiperAmazon (VS)honderden~3.200 OneWebEutelsat (EU)~630tweede generatie in de maak Bij elkaar praten we over plannen voor tienduizenden extra satellieten. Dat roept ook de vraag op naar ruimtepuin: hoe voorkom je botsingen, en wat gebeurt er als het te druk wordt? Starlinks zijn daarom ontworpen om zichzelf actief uit de weg te sturen en aan het eind van hun leven (na zo'n vijf jaar) gecontroleerd te verbranden in de dampkring. Toch blijft het beheer van al dat verkeer een groeiende uitdaging. Conclusie De ruimte vlak boven ons is in razend tempo veranderd van een lege leegte in een drukke snelweg. Voor gebruikers betekent dat snel internet tot in de verste uithoeken; voor sterrenkijkers een nachthemel die nooit meer helemaal stil zal zijn. Het mooie is: je hoeft er geen telescoop voor te kopen om het zelf te zien. Kies een heldere avond, check even een app, en kijk omhoog. Grote kans dat er net een stukje van de zwerm voorbij schuift. Let op: satellietaantallen zijn indicatief en veranderen wekelijks; controleer actuele cijfers bij bronnen zoals CelesTrak of Jonathan McDowell. De baan-simulatie hierboven is illustratief en toont niet de echte posities. Afbeelding van de aarde: NASA, Apollo 17 (publiek domein).

Zoveel satellieten hangen er nu boven je hoofd (en zo spot je ze)

Reacties 1

Meer tech artikelen

Photon Studio: de gratis Photoshop-vervanger die met AI is gebouwd

AI bouwt AI: Claude leidt nu een kwart van het onderzoek bij Anthropic

Switch 2 haalt de achterstand in: VRR komt eindelijk naar de tv