Van twee uur naar twee dagen: de opmars van de laptopaccu

Laptops · Hardware · Accutechniek Van twee uur naar twee dagen: de opmars van de laptopaccu Wie in de jaren negentig een laptop kocht, kreeg met een beetje geluk twee uur werktijd voordat het scherm op zwart ging. Anno 2026 halen de beste laptops ruim 24 uur, en met slimme schermtrucs zelfs meer dan 40. Hoe is dat gelukt, wat zit erachter, en welke Mac- en Windows-laptops gaan vandaag het langst mee? Afbeelding: Raimond Spekking via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 De accuduur van laptops is decennialang het grootste ergernispunt van mobiel werken geweest. Stroomadapters mee naar elke afspraak, vechten om het stopcontact naast de vergadertafel, en de vaste paniek bij "nog 10%". Dat tijdperk loopt stilletjes ten einde. De afgelopen vijf jaar is de accuduur van topmodellen ruwweg verdubbeld, en het bijzondere is: dat komt maar voor een klein deel door betere accu's. De echte revolutie zit ergens anders. In dit artikel lopen we door dertig jaar accugeschiedenis, leggen we de techniek uit en zetten we de langstlopende laptops van dit moment op een rij. Een korte geschiedenis: van nikkel naar lithium De eerste generaties draagbare computers uit de jaren tachtig en vroege jaren negentig draaiden op nikkel-cadmium accu's (NiCd): zwaar, giftig en berucht om het geheugeneffect, waarbij de accu capaciteit "vergat" als je hem niet volledig ontlaadde. Daarna kwam nikkel-metaalhydride (NiMH), iets beter maar nog steeds goed voor hooguit twee tot drie uur werktijd. De grote omslag kwam in 1991, toen Sony de eerste commerciële lithium-ion accu op de markt bracht, een uitvinding waarvoor John Goodenough, Stanley Whittingham en Akira Yoshino in 2019 de Nobelprijs voor de Scheikunde kregen. Lithium-ion sloeg per kilo twee tot drie keer zoveel energie op als nikkelaccu's, kende geen geheugeneffect en verloor nauwelijks lading op de plank. Halverwege de jaren negentig verschenen de eerste laptops met lithium-ion, en sindsdien is vrijwel elke laptopaccu op deze chemie gebaseerd. Daarna volgde verfijning in stappen. Lithium-polymeer maakte accu's plat en vormbaar, waardoor fabrikanten elke kubieke centimeter van de behuizing konden benutten; Apple gebruikte dat vanaf de unibody-MacBooks van 2008 en 2009 om vaste, op maat gevormde accu's in te bouwen. De energiedichtheid van lithiumcellen kroop intussen met zo'n vijf procent per jaar omhoog, van ruwweg 100 wattuur per kilo begin jaren negentig naar 250 tot 300 wattuur per kilo nu. Belangrijk om te beseffen: dat is een gestage evolutie, geen revolutie. Een moderne accu is misschien drie keer zo goed als die van 1995, terwijl de accuduur van laptops in dezelfde periode vertienvoudigde. Het verschil moest dus ergens anders vandaan komen. Dertig jaar accuduur in beeld Indicatieve accuduur van een goede premium laptop bij licht werk (webbrowsen), per jaar. Gebaseerd op fabrieksopgaven en gepubliceerde tests; exacte waarden verschillen per model en testmethode. 24 u 18 u 12 u 6 u 0 u 1995 2000 2005 2010 2015 2020 2023 2026 2 u 4 u 9 u 15 u 24 u NiMH → lithium-ion Apple Silicon, Snapdragon X, zuinige x86-chips Waarom de sprong nu pas komt: het zit in de chip De knik in de grafiek rond 2020 heeft een duidelijke oorzaak: de Apple M1. Apple stapte over van Intel-processors naar eigen chips op smartphone-architectuur, en de eerste MacBook Air zonder ventilator haalde ineens veertien tot vijftien uur in onafhankelijke browsertests, bijna het dubbele van zijn Intel-voorganger. Het geheim was niet een grotere accu (die werd nauwelijks groter), maar een chip die hetzelfde werk deed met een fractie van de energie: zuinige en snelle kernen die elkaar afwisselen, geheugen dicht op de processor, en agressief slapen zodra er even niets gebeurt. De rest van de industrie moest volgen. Qualcomm bracht met de Snapdragon X-serie smartphonezuinigheid naar Windows, Intel zette met Lunar Lake (2024) en het huidige Panther Lake de eigen turnaround in, en AMD schaafde zijn Ryzen-chips in dezelfde richting bij. Daar bovenop kwamen zuinige OLED- en LED-schermen met variabele verversing: het nieuwe scherm van de Dell XPS 14 kan bijvoorbeeld terugschakelen naar 1 hertz als het beeld stilstaat, waardoor het paneel bijna niets meer verbruikt. Tel daarbij software die achtergrondtaken naar zuinige kernen dirigeert, en je krijgt de huidige situatie: laptops die een volledige werkdag, een intercontinentale vlucht en de avond daarna aankunnen zonder oplader. 24:06uur die de MacBook Pro 14 met M5 volhield in de accutest van PCMag 32:31uur voor de HP OmniBook 5 met Snapdragon X Plus in de test van Mashable 43:03uur webbrowsen voor de Dell XPS 14 (2026) met de 1Hz-schermtruc, gemeten door Hardware Canucks 100 Whmaximale accucapaciteit die luchtvaartregels toestaan in handbagage; vrijwel alle grote laptops zitten daar net onder Waarom accu's zelf zo langzaam beter worden: een accu is chemie, geen chipfabricage. De wet van Moore geldt er niet; elke procent extra energiedichtheid moet worden bevochten op natuurkundige grenzen en veiligheidsmarges, want een accu die te veel energie in te weinig ruimte propt, wordt een brandrisico. Daarom komt de winst van de afgelopen jaren vooral uit zuinigere chips en schermen, en pas op de tweede plaats uit betere cellen. De beste MacBooks qua accuduur (2026) Langste adem bij Apple MacBook Pro 14 (M5) ± 24 uur De MacBook Pro 14 met M5-chip is op dit moment de duurkampioen van Apple: PCMag klokte 24 uur en 6 minuten in zijn accutest. Combineer dat met de stille werking en de prestaties van de M5 en je hebt een laptop die je oplader dagen achtereen thuis laat liggen. Grote scherm-topper MacBook Pro 16 (M5 Pro) ± 21 uur Tom's Guide mat 21 uur en 10 minuten continu webbrowsen op 150 nits, destijds het langste resultaat ooit in hun testlab voor een laptop van dit kaliber. Voor wie een groot scherm en veel rekenkracht wil zonder accustress is dit de maatstaf. Lichtgewicht allrounder MacBook Air 13/15 (M5) ± 14 tot 15 uur De Air haalt in webtests rond de veertien en een half uur. Minder spectaculair dan de Pro-modellen, maar nog altijd ruim een volledige werkdag, in het dunste en lichtste jasje dat Apple levert. Voor de meeste mensen is dit meer dan genoeg. De beste Windows-laptops qua accuduur (2026) Absolute recordhouder HP OmniBook 5 (Snapdragon X Plus) ± 32,5 uur Mashable liet deze betaalbare HP maar liefst 32 uur en 31 minuten doorwerken, tien uur langer dan een MacBook Pro 16 met M5 Pro in dezelfde test. De Snapdragon X Plus is niet de snelste chip voor zwaar werk, maar qua uithoudingsvermogen is dit de langste adem die je nu kunt kopen. Slimste scherm Dell XPS 14 (2026, Panther Lake) ± 20,5 uur (tot 43 uur met 1Hz-modus) In de standaardtest van Tom's Guide haalde de nieuwe XPS 14 met Intel Core Ultra 7 een keurige 20 uur en 41 minuten. Maar het paneel met variabele verversing kan bij stilstaand beeld terug naar 1 hertz, en in die spaarstand mat Hardware Canucks ruim 43 uur webbrowsen. Een mooie illustratie van waar de winst tegenwoordig vandaan komt: niet uit de accu, maar uit alles eromheen. Degelijke werkpaarden Dell 14S en de zuinige middenklasse 20+ uur Ook buiten de topmodellen is 20 uur inmiddels haalbaar: Tom's Hardware prees de Dell 14S om zijn accuduur van ruim 20 uur voor een nette prijs. Wie vooral browst, mailt en videobelt, hoeft voor een lange adem dus geen topmodel meer te kopen. Let bij de aanschaf vooral op de chip (Snapdragon X, Lunar/Panther Lake of een zuinige Ryzen) en een niet te fel afgesteld scherm. Geteste accuduur van de toppers naast elkaar Resultaten uit onafhankelijke tests (continu webbrowsen via wifi rond 150 nits). Testmethodes verschillen licht per redactie; de XPS-waarde met 1Hz-modus is een best-case. XPS 14 (1Hz-modus) HP OmniBook 5 MacBook Pro 14 M5 MacBook Pro 16 M5 Pro Dell XPS 14 (standaard) MacBook Air 15 M5 43:03 32:31 24:06 21:10 20:41 14:30 Zo houd je je accu zelf gezond Een lithium-ion accu slijt niet zozeer van gebruik, maar van extremen: langdurig op 100% aan de lader hangen, diep ontladen tot 0%, en vooral hitte. Wie zijn laptop jaren fit wil houden, kan een paar dingen doen: Gebruik de laadlimiet. macOS, Windows en vrijwel alle fabrikantensoftware (Lenovo Vantage, Dell Power Manager, MyASUS) kunnen het laden begrenzen rond 80%. Voor een laptop die veel aan het stopcontact staat, is dat de grootste levensduurwinst die er is. Vermijd hitte. Niet in de zon laten liggen, niet op een dekbed laten renderen. Boven de 35 graden versnelt de veroudering merkbaar. Maak je niet druk om cycli. Moderne cellen zijn gespecificeerd voor 1000 laadcycli of meer voordat ze onder de 80% capaciteit zakken. Bij normaal gebruik is dat vijf tot acht jaar. Opslaan? Rond 50%. Een laptop die maanden de kast in gaat, bewaar je het best half geladen en koel. Wat er nog aankomt: silicium, vaste stof en betere regels De volgende sprong in de cellen zelf komt waarschijnlijk van de silicium-anode. Door de grafietanode (deels) te vervangen door silicium kan een cel tot tien keer meer lithium-ionen per gram opslaan aan de anodekant, wat in de praktijk zo'n tien tot twintig procent meer capaciteit in hetzelfde volume oplevert. Smartphones uit China gebruiken deze silicium-koolstof cellen al op grote schaal, en de eerste laptops en tablets volgen; de uitdaging is dat silicium opzwelt tijdens het laden, wat de levensduur onder druk zet. Verder weg gloort de solid-state accu, waarin het brandbare vloeibare elektrolyt is vervangen door een vaste stof: veiliger, energiedichter en sneller te laden. De autowereld investeert er miljarden in, en wat daar van de band rolt, sijpelt traditioneel door naar laptops. Reken er alleen niet te vroeg op; de technologie wordt al tien jaar "over drie jaar" verwacht. Tot slot helpt ook de wetgever mee. De Europese batterijverordening dwingt fabrikanten de komende jaren tot beter repareerbare apparaten en makkelijker vervangbare accu's, en frameworklaptops zoals die van Framework laten zien dat een moderne, dunne laptop met een schroevendraaier-vervangbare accu prima kan. De combinatie van dat alles maakt de richting duidelijk: de accuzorgen die dertig jaar bij de laptop hoorden, zijn hard op weg een voetnoot te worden. Bronnen Tom's Guide: The best laptops for battery life in 2026, tested and rated Tom's Guide: MacBook Pro 16-inch M5 Pro review (accutest 21:10) Tom's Guide: Dell XPS 14 (2026) accutest Notebookcheck / Hardware Canucks: 43 uur accuduur voor de Dell XPS 14 (2026) met VRR SlashGear / Mashable: HP OmniBook 5 en andere laptops die de MacBook Pro verslaan (32:31) Tom's Hardware: Dell 14S review: 20+ uur accuduur Achtergrond: openbare literatuur over lithium-ion (Nobelprijs 2019), energiedichtheid en silicium-anodes; historische accuduur is indicatief samengesteld uit fabrieksopgaven en oude tests.

Van twee uur naar twee dagen: de opmars van de laptopaccu

Reacties 0

Meer tech artikelen

De robot loopt de fabriek binnen: humanoïde machines aan het werk

De stroomrekening van AI: waarom datacenters het net opslokken

Europa's eigen AI: hoe ASML Mistral tot zwaargewicht maakt